Breinkracht

De prille Afghaanse democratie kampt nog met tal van problemen. Regelmatig worden geallieerde troepenkampen beschoten en bermbommen zijn aan de orde van de dag. Fanatici trekken gewapend met kalasjnikovs en raketwerpers door het land en knallen iedereen die ze niet aanstaat zonder pardon af in naam van god en/of eigenbelang.

Leven onder een dergelijk willekeurig ogend terreurbeleid gun ik vrijwel niemand. Ik ben het niet eens met de manier de waarop de aanval van Bush c.s. op een soevereine staat tot stand kwam, maar ik ben wel van mening dat dit soort onmenselijkheden overal ter wereld bestreden dienen te worden. Ik denk echter dat dollars machtiger zijn dan kogels.

Soldaten vernielen structureel papaverplantages in de de strijd tegen drugs en fanatici, die hun activiteiten deels bekostigen met de verkoop van heroïne. Maar die papaver wordt verbouwd door boeren, die ze doorverkopen aan fanatici. Arme boeren, die proberen het hoofd boven water te houden in een land dat al meer dan dertig jaar vrijwel continu in oorlog is. Het vernietigen van een oogst betekent rampspoed voor de boer, die vaak in een klap zijn gehele jaarinkomen wordt afgenomen. Daarmee win je niet de harten en zielen van de bevolking. Dat doe je met dollars. Als het volk overtuigd kan worden dat democratie veiligheid, stabiliteit en welvaart kan brengen, dan zal het aantal fanatici slinken en hun belang afnemen. Maar dan moet er wel een beter alternatief geboden worden.

Dat alternatief heet misschien wel Jatropha curas. Uit de Jatrophaplant kan plantaardige olie en biodiesel gewonnen worden, die in voertuigen gebruikt kan worden. Dit gewas groeit niet alleen op arme grond, het maakt dorre grond ook nog eens vruchtbaarder. Restanten van geoogste planten kunnen als mest gebruikt worden, waardoor niets verloren gaat en geen afval ontstaat.

Mijn voorstel is fonds onder de vlag van de VN of EU, dat lokale boeren microkredieten kan geven om een eigen Jathropaplantage op te zetten. Een ondersteunend programma in de vorm van onderwijs (evt kunnen studiereizen georganiseerd worden) en materiële hulp (uitdelen zaden, VN bulldozers die een akkertje omploegen :)) zou de kans op succes vergroten. Essentieel is echter een 5, 10, of 20-jarige vaste prijsgarantie (vergelijkbaar met de Duitse feed-in regeling) voor de zaden of de olie die boeren leveren.

Deze aanpak heeft meerdere voordelen.
Ten eerste creëert het werkgelegenheid en levert het lokale boeren een stabiele bron van inkomsten. Hierdoor wordt de economie van onderaf gestimuleerd en neemt de armoede af en de welvaart toe.
Ten tweede vergroten een onderlinge handelsrelatie en het nakomen van meerjarige prijsafspraken het wederzijdse begrip en vertrouwen.
Ten derde wordt de lokale bevolking financieel onafhankelijk gemaakt van fanatici aan wie ze hun papaver verkopen. Dit is uitermate belangrijk als je bevolking voor je wil winnen. Het zullen nu eerder de fanatici zijn, die oogsten vernielen, met alle negatieve gevolgen voor hun populariteit van dien.
Ten vierde kunnen dergelijke plantages 'klimaatneutrale' biobrandstoffen leveren, waardoor relatief minder broeikasgassen worden uitgestoten dan als gevolg van verbranding van fossiele brandstoffen. De biodiesel kan aanvankelijk aan een gedeelte van sterk groeiende vraag naar vervoersbrandstoffen in naburig China en India voldoen.
Ten vijfde kan Afghanistan meteen in haar eigen brandstofbehoefte voorzien wanneer het gebruik van voertuigen toe begint te nemen door economische groei.
Ten zesde kunnen deze plantages dorre en arme grond verrijken tot relatief vruchtbare landbouwgrond.

Wat kost dat? Waarschijnlijk per saldo relatief weinig. Ten eerste zijn microkredieten leningen; je krijgt het geld als alles goed gaat weer terug. Ten tweede draagt het het waarschijnlijk bij een hoger niveau van welvaart en stabiliteit. Hier is iedereen behalve de fanatici bij gebaat. Deze stabiliteit is mogelijk kwantificeerbaar in het aantal afgevuurde kogels, dat waarschijnlijk zal dalen. Zo spaart de Jatrophaplant mogelijk levens, terwijl het de motor van een micro-economie in een door oorlog getekend land aanzwengelt. Geen kogels, maar dollars.